De feestdagen zijn net achter de rug. Je maag is nog vol van de kerstdiners, de champagne van oud en nieuw prikt nog na, en dan is het ineens 1 januari. Tijd voor goede voornemens. En het populairste voornemen van de afgelopen jaren? Een maand lang geen druppel alcohol drinken. Dry January Nederland is niet zomaar een hype: het is een beweging die elk jaar meer mensen aanspreekt. Maar waar komt die trend eigenlijk vandaan, en waarom doen steeds meer Nederlanders mee?
Dry January is in 2013 officieel gelanceerd door de Britse organisatie Alcohol Change UK. Het idee was simpel: geef je lever een maand rust na de decemberfeesten. Wat begon als een bescheiden campagne, groeide al snel uit tot een wereldwijde beweging. In Nederland pikte het Trimbos-instituut de trend op en promoot sindsdien actief de voordelen van een alcoholvrije maand. Inmiddels is IkPas, de Nederlandse variant, een begrip geworden.
Wat opvalt, is dat het concept perfect aansluit bij de Nederlandse mentaliteit. We houden van nuchterheid (letterlijk en figuurlijk) en van uitdagingen met een duidelijk begin en eind. Eén maand, dat is overzichtelijk. Geen vaag voornemen als “minder drinken”, maar een concrete afspraak met jezelf. Dat werkt. Na de overvolle decembermaand, waarin je misschien de kunst van nee zeggen tegen sociale verplichtingen nog niet helemaal onder de knie had, voelt januari als het perfecte moment om de resetknop in te drukken.
De cijfers liegen er niet om. Waar in 2015 nog zo’n 7.000 Nederlanders zich aanmeldden voor IkPas, waren dat er in recente jaren meer dan 75.000. En dan tellen we de mensen die op eigen houtje meedoen niet eens mee. Alcohol is diep verweven met onze cultuur: een biertje bij de borrel, wijn bij het eten, een drankje na het werk. Juist daarom is het zo opvallend dat steeds meer mensen bewust kiezen voor een pauze.
Er zijn meerdere verklaringen voor die groei:
Vooral die alcoholvrije alternatieven zijn een gamechanger. Tien jaar geleden bestelde je een cola of spa rood als je niet dronk. Nu staan de schappen vol met alcoholvrij bier, alcoholvrije wijn en zelfs alcoholvrije gin-tonics die verrassend goed smaken. Dat maakt het een stuk makkelijker om vol te houden.
Veel deelnemers merken al na een week verschil. Beter slapen is het vaakst genoemde voordeel. Alcohol verstoort je slaapritme namelijk flink, ook al val je er misschien sneller door in slaap. Zonder alcohol bereik je vaker de diepe slaapfase, waardoor je uitgeruster wakker wordt. Dat is vooral fijn in de donkere wintermaanden, wanneer je toch al minder energie hebt door het gebrek aan zonlicht. Benieuwd hoe het weer en de seizoenen je humeur beïnvloeden? Lees dan eens hoe zon, regen en bewolking je stemming beïnvloeden.
Daarnaast melden veel mensen dat ze helderder nadenken, meer energie hebben en zelfs een paar kilo afvallen. Alcohol bevat namelijk behoorlijk wat calorieën: een glas wijn heeft er al snel 100 tot 120. Drink je normaal gesproken een paar glazen per week, dan scheelt een maand stoppen al flink. Je huid kan er ook beter uit gaan zien, omdat alcohol je lichaam uitdroogt.
Het Trimbos-instituut heeft onderzocht dat een aanzienlijk deel van de deelnemers ook na januari minder drinkt. Dry January is dus niet alleen een tijdelijke onderbreking, maar kan een blijvende gedragsverandering in gang zetten. Dat is misschien wel het meest waardevolle effect.
Nederland is geen land van grote drinkers vergeleken met sommige Europese buurlanden, maar we drinken nog steeds meer dan de Wereldgezondheidsorganisatie adviseert. Gemiddeld drinkt een Nederlandse volwassene zo’n zeven glazen per week. Dat klinkt misschien niet veel, maar het telt op. Vooral rond feestdagen en vakanties gaat de consumptie omhoog. Zo piekt het alcoholgebruik niet alleen in december, maar ook tijdens de grootste vakantiepiek van het jaar.
Interessant is dat jongere generaties steeds bewuster omgaan met alcohol. Gen Z drinkt aantoonbaar minder dan millennials op dezelfde leeftijd. De term “sober curious” is populair: je bent niet per se tegen alcohol, maar je staat er bewust bij stil wanneer en waarom je drinkt. Dry January past perfect in die mindset. Het is geen veroordelende campagne, maar een uitnodiging om even stil te staan bij je gewoontes.
De eerste week is vaak het lastigst. Niet zozeer fysiek, maar sociaal. Een verjaardag, een borrel met collega’s, een etentje met vrienden: overal wordt alcohol aangeboden. De sleutel is voorbereiding. Zorg dat je altijd een lekker alcoholvrij alternatief bij de hand hebt. En vertel je omgeving dat je meedoet. De meeste mensen reageren positief en sommigen sluiten zich zelfs aan.
Plan je maand bewust. Kijk op welke week het is en zet kleine mijlpalen: week één gehaald, twee weken volgehouden, driekwart klaar. Die tussenstappen helpen enorm. Zoek ook afleiding: ga sporten, lees meer, probeer nieuwe recepten uit. Een maand zonder alcohol hoeft helemaal niet saai te zijn.
Wist je trouwens dat januari ook andere interessante themedagen en campagnes kent? Op de inhaakkalender met alle themadagen vind je nog meer inspiratie voor activiteiten en bewustwordingscampagnes die in deze maand plaatsvinden. Zo ontdek je dat januari veel meer is dan alleen koude en donkere dagen.
Of je nu meedoet voor je gezondheid, je portemonnee of gewoon uit nieuwsgierigheid: Dry January is een laagdrempelige manier om even bewust stil te staan bij je relatie met alcohol. En wie weet, bevalt het zo goed dat februari ook droog blijft.
Als je dit resultaat opslaat, kun je het later terugvinden in je account.