Het is vandaag:Vandaag: zondag 5 april 2020. Week 14

De ramadan (arabisch: ramadhan, رمضان) is een vastenperiode van moslims. Tijdens ramadan wordt door moslims wereldwijd tussen zonsopgang en zonsondergang gevast. Dit houdt in dat er in die periode niet wordt gegeten of gedronken. Wanneer de maand Ramadan ten einde is, begint het Suikerfeest. Omdat de periode van ramadan wordt bepaald aan de hand van een maankalender, begint ramadan elk jaar op een andere datum. Zo begon ramadan in 2019 op zondag 5 mei en duurde tot maandag 3 juni. In het jaar 2020 start ramadan op donderdag 23 april en eindigt op zaterdag 23 mei.

Wanneer is het ramadan?

Jaar Dag Start ramadan Weeknummer Dagen te gaan
2020 Vrijdag 23 april 2020 17 18 dagen
2021 Dinsdag 13 april 2021 15 373 dagen
2022
Zondag 3 april 2022 13 728 dagen
2023 Donderdag 23 maart 2023 12 1082 dagen
2024 Maandag 11 maart 2024 11 1436 dagen
2025 Zaterdag 1 maart 2025 9 1791 dagen
2026 Woensdag 18 februari 2026 8 2145 dagen
2027 Maandag 8 februari 2027 6 2500 dagen
2028 Vrijdag 28 januari 2028 4 2854 dagen
2029 Dinsdag 16 januari 2029 3 3208 dagen
2030 Zondag 6 januari 2030 1 3563 dagen

De viering van ramadan

De Islam bestaat uit vijf verplichte zuilen. De ramadan is hier één van. Deze heilige maand voor moslims is de negende maand uit de islamitische jaarkalender. Omdat de islamitische kalender een maankalender is, duurt een maand volgens de islamitische kalender een paar dagen korter dan een maand volgens de gebruikelijke zonnekalender. Per jaar scheelt dit ongeveer elf dagen. Hierdoor kan de ramadan om de zoveel jaren in de winter, lente, zomer of herfst vallen.

Ramadan - mensen bidden

In tegenstelling tot wat veel mensen denken is de vastenmaand niet voor alle moslims verplicht. Kinderen (vaak tot 12 jaar), mensen met gezondheidsrisico’s en zwangere vrouwen hoeven niet aan de ramadan mee te doen. Ook wanneer iemand op reis is hoeft er niet te worden gevast. Deze dag kan eventueel op een later moment worden ingehaald.

Tijdens de ramadan onthouden moslims zich tussen zonsopgang en zonsondergang van al het eten, drinken, seksuele contacten en roken. In sommige vormen van de Islam wordt er ook niet naar muziek geluisterd. Het doel van deze geheelonthouding is om te beseffen wat een zegeningen iemand in het leven kent. Denk hierbij aan waarden als meeleven met je medemens, dankbaarheid en waardering voor bezittingen, eten, drinken en sociale contacten. Tijdens de ramadan staat dan ook het geven van spullen en geld aan minder bedeelden centraal. Deze aalmoes wordt ‘zakat’ genoemd.

Daarnaast draait ramadan om het (bij)leren van discipline, zelfbeheersing en uithoudingsvermogen. In deze periode brengen moslims veel tijd door met familie en vrienden, wat zorgt voor een gevoel van saamhorigheid. Doordat moslims wereldwijd vasten, zorgt het ook voor een gevoel van saamhorigheid tussen moslims over de gehele wereld.

Iftar

Na zonsondergang wordt het vasten verbroken met een gebed, een glas water en een speciale maaltijd. Deze maaltijd heet iftar. De iftar-maaltijd wordt vaak van te voren bereid en is zeer uitgebreid. Eigenlijk is iftar een verzameling van een hoop gerechten met speciale recepten voor de hele familie. Per cultuur zijn er een aantal vaste gerechten (met soms bijzondere recepten) die aanwezig horen te zijn in deze maaltijd. Denk hierbij aan dadels, bepaalde soepen als harira of bepaalde soorten gebak of koekjes. Doordat de zon bijvoorbeeld in de zomer laat ondergaat, wordt er soms tot diep in de nacht gegeten.

Eten tijdens Ramadan

Sahūr / sahoor

Sahūr, suhur of sahoor is de maaltijd die ’s ochtendsvroeg gegeten wordt voordat de zon opkomt. Deze maaltijd wordt ook wel de pre-vastenmaaltijd genoemd. De maaltijd wordt gegeten voor het ochtendgebed. Deze maaltijd is in tegenstelling tot iftar meer gericht op voedzaamheid. Het is immers belangrijk dat iemand de gehele dag zonder eten en drinken kan. De maaltijd van sahūr is daarom vaak zoutarm, vezelrijk en gezond. Ook sterke specerijen als knoflook, ui en hete pepers worden vermeden bij het bereiden van deze maaltijd. Wanneer sahūr is gegeten en men heeft gebeden, gaat men slapen tot de ochtend, waarop het vasten weer begint.

Geschiedenis van ramadan

Volgens de Koran is de ramadan ingesteld door de profeet Mohammed. De ramadan werd voor het eerst genoemd tijdens de ‘Waardevolle Nacht’, ook wel bekend als de ‘Laylat-a-Qadr’. Tijdens deze speciale nacht kreeg volgens de Koran de profeet Mohammed de eerste Soera van de Koran van een engel. Uit dankbaarheid besloot profeet Mohammed die nacht om een jaarlijkse vastenmaand in te stellen, de ramadan. Volgens veel moslims is de ramadan ook ingesteld uit dankbaarheid voor de goede afloop bij de Slag bij Badr op 17 maart 624. Mohammed leefde destijds in de woestijn met een leger van ongeveer 300 man. Toen zij werden aangevallen door een leger van maar liefst duizend man, wisten zij die te verslaan. Volgens de overleveringen was dit mede te danken aan het engelenleger dat profeet Mohammed en zijn volgelingen bijstond.

Gebruiken tijdens ramadan

Tijdens de ramadan heerst onder moslims een gevoel van saamhorigheid wereldwijd. Moslims wensen elkaar dan ook succes voor of tijdens de ramadan met een speciale begroeting. Deze begroeting heet ‘ramadan moebarak’ of ‘ramadan mabroek’, wat een ‘gezegende ramadan betekent’. Een tevens bekende uiting tijdens ramadan is de kreet ‘ramadan kareem’. Wat vaak op afbeeldingen staat die moslims elkaar sturen via bijvoorbeeld sociale media. ‘Ramadan kareem’ staat net als ‘ramadan’ moebarak’ voor een ‘gezegende ramadan’.

Doordat de ramadan een zeer belangrijke maand is voor moslims is het gebruikelijk om kennissen of familie vaak te bezoeken tijdens iftar, ofwel het avondeten na het vasten.

Ramadan tijden

Het begin van de maand ramadan wordt bepaalt door de stand van de maan. Wanneer de maan wordt gezien op de vooravond van de eerste dag van de maand, is de ramadan officieel begonnen. In de praktijk kunnen hier de meningen nog weleens over verschillen. Zo komt het wel eens voor dat men op verschillende plekken in de wereld op een andere datum aan de ramadan begint. Wereldwijd is wel vastgelegd dat de vastenmaand officieel start wanneer de maan visueel kan worden waargenomen.

Als uitgangspunt wereldwijd houden veel culturen zich aan de startdatum waaraan Saoedi-Arabië zich houdt. Dit is omdat Mekka in Saoedi-Arabië ligt. Mekka is de meest belangrijke stad voor Moslims, waarvan een pelgrimstocht naar Mekka ook één van de zuilen is van de Islam.

De dagindeling tijdens de ramadan is afhankelijk van de zonnestand. Omdat de zon wereldwijd op verschillende tijden op- en ondergaat, verschillen deze tijden per regio. Vaak wordt er voor de aanvang van de ramadan een speciale ramadankalender verspreid vanuit moskeeën en kiosken waarop de tijden tot op de minuut nauwkeurig beschreven staan.

Het einde van de ramadan

Wanneer de ramadan ten einde komt, wordt het Suikerfeest gevierd. Dit feest wordt ook wel ‘Eid al-Fitr’ genoemd. Het vasten wordt op deze feestdag voor moslims officieel verbroken. Lees hier meer over het Suikerfeest.