Vandaag: zaterdag 4 februari 2023, Week 5
` `
` `

De ramadan (arabisch: ramadhan, رمضان) is een vastenperiode van moslims. Tijdens ramadan wordt door moslims wereldwijd tussen zonsopgang en zonsondergang gevast. Dit houdt in dat er in die periode niet wordt gegeten of gedronken. Wanneer de maand Ramadan ten einde is, begint het Suikerfeest. Omdat de periode van ramadan wordt bepaald aan de hand van een maankalender, begint ramadan elk jaar op een andere datum.

Wanneer is het ramadan?

Ramadan Dag Start Ramadan Eind Ramadan Weeknummer Dagen te gaan
Ramadan 2022
Vrijdag 2 april 2022 30 april 2022 13
Ramadan 2023 Woensdag 22 maart 2023 20 april 2023 12 46 dagen
Ramadan 2024 Zondag 10 maart 2024 8 april 2024 10 400 dagen
Ramadan 2025 Vrijdag 28 februari 2025 29 maart 2025 9 755 dagen
Ramadan 2026 Dinsdag 17 februari 2026 18 maart 2026 8 1109 dagen
Ramadan 2027 Zondag 7 februari 2027 8 maart 2027 5 1464 dagen
Ramadan 2028 Donderdag 27 januari 2028 25 februari 2028 4 1818 dagen
Ramadan 2029 Maandag 15 januari 2029 13 februari 2029 3 2172 dagen
Ramadan 2030 Zaterdag 5 januari 2030 3 februari 2030 1 2527 dagen

Meer informatie over Ramadan:

Veel gestelde vragen over Ramadan

Wat zijn de regels tijdens Ramadan?

Tijdens de ramadan vasten moslims van zonsopgang tot zonsondergang. Dit betekent dat zij zich tijdens deze periode onthouden van eten, drinken en geslachtsgemeenschap. Vasten is verplicht voor alle moslims die de pubertijd bereikt hebben en in goede gezondheid zijn. Vrouwen die menstrueren of postnatale bloedingen hebben, mogen niet vasten. Vasten is bovendien niet verplicht voor reizigers, zwangere vrouwen, ouderen en zieken die denken dat vasten schadelijk kan zijn voor hun gezondheid.

Hoe laat begint Ramadan 2023?

De ramadan begint officieel bij zonsondergang op woensdag 22 maart 2023. Het vasten begint de ochtend daarna: op donderdag 23 maart 2023. De ramadan eindigt dit jaar op donderdagavond 20 april. De dag daarna, vrijdag 21 april 2023 dus, is het Eid al-Fitr. Ook wel het Suikerfeest of Ramadanfeest genoemd. Eid al-Fitr duurt officieel één dag.

Hoe laat begint Ramadan 2023?

Officieel begint de ramadan bij zonsondergang. Dat is 2023 op woensdag 22 maart rond 19:00 uur. Het vasten begint de volgende ochtend bij zonsopgang op donderdag 23 maart 2023. Op donderdagavond 20 april 2023 eindigt de ramadan als de zon ondergaat. De dag erna, vrijdag 21 april, is het Eid al-Fitr. In Nederland en België beter bekend als Suikerfeest. Tijdens Eid al-Fitr wordt het einde van de vastenmaand gevierd.

Wanneer stopt ramadan 2023?

De ramadan van 2023 stopt als de zon ondergaat op donderdagavond 20 april. Dat is rond 20:45 uur. Moslims hebben dan een maand lang gevast van zonsopgang tot zonsondergang. Dit houdt in dat zij zich tijdens die periode onthouden van eten, drinken en geslachtsgemeenschap. Om het einde van de vastenmaand te vieren, wordt Eid al-Fitr gevierd. Dit wordt ook wel het Suikerfeest of Ramadanfeest genoemd.

Wat is het doel van de ramadan?

Ramadan is de negende maand van de Islamitische kalender. Tijdens deze maand vasten moslims van zonsopgang tot zonsondergang. Het vasten leert mensen discipline, uithoudingsvermogen en zelfbeheersing. Ook geeft het moslims een groot gevoel van saamhorigheid en tonen zij zo verbondenheid met arme en hongerige mensen. Vasten tijdens ramadan zorgt voor zuivering van de ziel en, meest belangrijk, respect voor Allah en voor alles wat hij gegeven heeft.

Hoe laat mag je eten tijdens de ramadan?

Hoe laat je mag eten tijdens de ramadan, ligt aan het tijdstip wanneer de zon ondergaat. Moslims vasten tijdens ramadan namelijk van zonsopgang tot zonsondergang. Het tijdstip waarop er weer gegeten en gedronken mag worden, verschilt dus per dag. De Iftar is de eerste maaltijd die door moslims genuttigd wordt na zonsondergang. Vaak komt de hele familie samen om te eten en drinken met elkaar. De maaltijd wordt gestart met het eten van een dadel om zo het vasten te onderbreken. Voor zonsopgang wordt er normaals gegeten. Dit ‘ontbijt’ wordt Sahur genoemd.

` `
` `

De viering van ramadan

De Islam bestaat uit vijf verplichte zuilen. De ramadan is hier één van. Deze heilige maand voor moslims is de negende maand uit de islamitische jaarkalender. Omdat de islamitische kalender een maankalender is, duurt een maand volgens de islamitische kalender een paar dagen korter dan een maand volgens de gebruikelijke zonnekalender. Per jaar scheelt dit ongeveer elf dagen. Hierdoor kan de ramadan om de zoveel jaren in de winter, lente, zomer of herfst vallen.

Ramadan - mensen bidden

In tegenstelling tot wat veel mensen denken is de vastenmaand niet voor alle moslims verplicht. Kinderen (vaak tot 12 jaar), mensen met gezondheidsrisico’s en zwangere vrouwen hoeven niet aan de ramadan mee te doen. Ook wanneer iemand op reis is hoeft er niet te worden gevast. Deze dag kan eventueel op een later moment worden ingehaald.

Tijdens de ramadan onthouden moslims zich tussen zonsopgang en zonsondergang van al het eten, drinken, seksuele contacten en roken. In sommige vormen van de Islam wordt er ook niet naar muziek geluisterd. Het doel van deze geheelonthouding is om te beseffen wat een zegeningen iemand in het leven kent. Denk hierbij aan waarden als meeleven met je medemens, dankbaarheid en waardering voor bezittingen, eten, drinken en sociale contacten. Tijdens de ramadan staat dan ook het geven van spullen en geld aan minder bedeelden centraal. Deze aalmoes wordt ‘zakat’ genoemd.

Daarnaast draait ramadan om het (bij)leren van discipline, zelfbeheersing en uithoudingsvermogen. In deze periode brengen moslims veel tijd door met familie en vrienden, wat zorgt voor een gevoel van saamhorigheid. Doordat moslims wereldwijd vasten, zorgt het ook voor een gevoel van saamhorigheid tussen moslims over de gehele wereld.

Iftar

Na zonsondergang wordt het vasten verbroken met een gebed, een glas water en een speciale maaltijd. Deze maaltijd heet iftar. De iftar-maaltijd wordt vaak van te voren bereid en is zeer uitgebreid. Eigenlijk is iftar een verzameling van een hoop gerechten met speciale recepten voor de hele familie. Per cultuur zijn er een aantal vaste gerechten (met soms bijzondere recepten) die aanwezig horen te zijn in deze maaltijd. Denk hierbij aan dadels, bepaalde soepen als harira of bepaalde soorten gebak of koekjes. Doordat de zon bijvoorbeeld in de zomer laat ondergaat, wordt er soms tot diep in de nacht gegeten.

Eten tijdens Ramadan

Sahūr / sahoor

Sahūr, suhur of sahoor is de maaltijd die ’s ochtendsvroeg gegeten wordt voordat de zon opkomt. Deze maaltijd wordt ook wel de pre-vastenmaaltijd genoemd. De maaltijd wordt gegeten voor het ochtendgebed. Deze maaltijd is in tegenstelling tot iftar meer gericht op voedzaamheid. Het is immers belangrijk dat iemand de gehele dag zonder eten en drinken kan. De maaltijd van sahūr is daarom vaak zoutarm, vezelrijk en gezond. Ook sterke specerijen als knoflook, ui en hete pepers worden vermeden bij het bereiden van deze maaltijd. Wanneer sahūr is gegeten en men heeft gebeden, gaat men slapen tot de ochtend, waarop het vasten weer begint.

Geschiedenis van ramadan

Volgens de Koran is de ramadan ingesteld door de profeet Mohammed. De ramadan werd voor het eerst genoemd tijdens de ‘Waardevolle Nacht’, ook wel bekend als de ‘Laylat-a-Qadr’. Tijdens deze speciale nacht kreeg volgens de Koran de profeet Mohammed de eerste Soera van de Koran van een engel. Uit dankbaarheid besloot profeet Mohammed die nacht om een jaarlijkse vastenmaand in te stellen, de ramadan. Volgens veel moslims is de ramadan ook ingesteld uit dankbaarheid voor de goede afloop bij de Slag bij Badr op 17 maart 624. Mohammed leefde destijds in de woestijn met een leger van ongeveer 300 man. Toen zij werden aangevallen door een leger van maar liefst duizend man, wisten zij die te verslaan. Volgens de overleveringen was dit mede te danken aan het engelenleger dat profeet Mohammed en zijn volgelingen bijstond.

Gebruiken tijdens ramadan

Tijdens de ramadan heerst onder moslims een gevoel van saamhorigheid wereldwijd. Moslims wensen elkaar dan ook succes voor of tijdens de ramadan met een speciale begroeting. Deze begroeting heet ‘ramadan moebarak’ of ‘ramadan mabroek’, wat een ‘gezegende ramadan betekent’. Een tevens bekende uiting tijdens ramadan is de kreet ‘ramadan kareem’. Wat vaak op afbeeldingen staat die moslims elkaar sturen via bijvoorbeeld sociale media. ‘Ramadan kareem’ staat net als ‘ramadan’ moebarak’ voor een ‘gezegende ramadan’.

Doordat de ramadan een zeer belangrijke maand is voor moslims is het gebruikelijk om kennissen of familie vaak te bezoeken tijdens iftar, ofwel het avondeten na het vasten.

Ramadan tijden

Het begin van de maand ramadan wordt bepaalt door de stand van de maan. Wanneer de maan wordt gezien op de vooravond van de eerste dag van de maand, is de ramadan officieel begonnen. In de praktijk kunnen hier de meningen nog weleens over verschillen. Zo komt het wel eens voor dat men op verschillende plekken in de wereld op een andere datum aan de ramadan begint. Wereldwijd is wel vastgelegd dat de vastenmaand officieel start wanneer de maan visueel kan worden waargenomen.

Als uitgangspunt wereldwijd houden veel culturen zich aan de startdatum waaraan Saoedi-Arabië zich houdt. Dit is omdat Mekka in Saoedi-Arabië ligt. Mekka is de meest belangrijke stad voor Moslims, waarvan een pelgrimstocht naar Mekka ook één van de zuilen is van de Islam.

De dagindeling tijdens de ramadan is afhankelijk van de zonnestand. Omdat de zon wereldwijd op verschillende tijden op- en ondergaat, verschillen deze tijden per regio. Vaak wordt er voor de aanvang van de ramadan een speciale ramadankalender verspreid vanuit moskeeën en kiosken waarop de tijden tot op de minuut nauwkeurig beschreven staan.

Het einde van de ramadan? Eid al-Fitr?

Wanneer de ramadan ten einde komt, wordt het Suikerfeest gevierd. Maar moslims noemen het feest zelf liever niet zo. Volgens het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) hebben suiker of zoetigheden namelijk maar weinig te maken met deze feestdag. In de Volkskrant laat de voorzitter van het CMO weten: “Het is een religieuze dag waarop moslims stilstaan bij het vasten. Het gaat om zelfevaluatie. De zoetigheden die worden geserveerd spelen maar een kleine rol.” Moslims hebben liever dat de officiële Arabische term Eid al-Fitr wordt gebruikt. Dit betekent het verbreken van het vasten. En dat dekt de lading natuurlijk veel beter.

Ramadanfeest dekt de lading ook

Het CMO wil graag dat de term Eid al-Fitr bij formele gelegenheden en in documenten wordt gehanteerd en dringt hier dan ook op aan bij de Nederlandse overheid. Ook ramadanfeest en de afkorting Fitr zouden een goed alternatief zijn voor Suikerfeest. Of we de naam Suikerfeest in Nederland snel vervangen, is maar de vraag. Op Jaarkalender.nl gebruiken we voortaan daarom beide termen! 

` `
` `
` `