Wanneer de dagen korter worden, verandert het werkritme van veel mensen bijna automatisch. Het is nog donker wanneer de werkdag begint en opnieuw donker tegen de tijd dat werknemers naar huis gaan. Dat gevoel van een “kortere dag” beïnvloedt hoe we ons op kantoor gedragen. Het maakt de invloed van daglichtverkorting kantoorproductiviteit meteen duidelijk. Minder licht betekent dat het lichaam trager op gang komt en de overgang van ochtend naar werkmodus moeilijker gaat. Teams merken dat ze meer tijd nodig hebben om scherp te starten.
In deze periode speelt het bioritme een grote rol. Het lichaam reageert sterk op licht, omdat licht bepaalt wanneer we wakker horen te zijn. Bij te weinig licht blijft het niveau van melatonine, het slaaphormoon, langer hoog. Daardoor voelen werknemers zich minder alert in de ochtend. Zelfs wie goed geslapen heeft, merkt soms dat de eerste uren van de dag meer moeite kosten. Het maakt een groot verschil voor het gevoel van energie op de werkvloer.
Veel werknemers starten hun dag nog in het donker. Dat maakt de beginfase van het werk zwaarder. Het duurt simpelweg langer voordat je het gevoel hebt dat de dag écht begonnen is. De vertraging op de ochtend werkt door, want wie later op gang komt, voelt vaak dat de rest van de dag korter lijkt. Daardoor wordt de planning strakker en neemt de druk sneller toe.
In de loop van de ochtend vallen kleine signalen op. Mensen grijpen sneller naar koffie of thee om het energietekort op te vangen. De concentratie is wisselend, waardoor taken die normaal weinig tijd kosten ineens wat langer duren. Het zijn subtiele effecten, maar samen vormen ze een duidelijk beeld van hoe daglichtverkorting een lage kantoorproductiviteit dagelijks voelbaar maakt.
Bedrijven hoeven de gevolgen van de donkere maanden niet te accepteren alsof het onvermijdelijk is. Kleine ingrepen kunnen al een groot verschil maken. Meer licht op de werkvloer is de belangrijkste stap. Door bureaus dichter bij ramen te plaatsen, krijgen werknemers meer natuurlijk licht binnen. Zelfs op grauwe winterdagen is dat waardevol.
Slim gebruik van kunstlicht helpt ook. Het hoeft niet fel of hard te zijn, maar voldoende helderheid in de ruimte houdt werknemers makkelijker alert. Goede verlichting ondersteunt het ritme van de werkdag en voorkomt dat mensen wegzakken in een middagdip. Zo verkleint een organisatie de impact van daglichtverkorting op kantoorproductiviteit zonder grote investeringen.
Voorbereiding is de sleutel. De donkere maanden komen elk jaar terug, dus teams kunnen leren om er beter mee om te gaan. Een praktische aanpak is het vooruit plannen van projecten. Grote of intensieve taken passen beter in periodes met meer licht. In de winter kunnen teams focussen op projecten die minder lang achter elkaar concentratie vragen.
Daarnaast helpt het om bewust werkplezier in te bouwen. Kleine veranderingen in de werkomgeving, zoals warm licht, zachte kleuren of gezellige hoeken, maken de werkdag aangenamer. Het verlaagt de druk en verhoogt de motivatie. Teams voelen dan minder dat de winter zwaar is en ervaren meer balans tijdens de dag.Tip: lees ook ‘Hoe lange werkdagen ons tijdsgevoel veranderen’
Als je dit resultaat opslaat, kun je het later terugvinden in je account.