Stel je voor: het is maandagochtend, je wekker gaat af en je denkt meteen aan je volgende vrije dag. Herkenbaar? Je bent niet de enige. Vrije dagen Nederland zijn voor veel mensen een heilig goed. Maar heb je je weleens afgevraagd hoe we het er eigenlijk van afbrengen vergeleken met andere landen? Zitten we in de luxepositie of trekken we juist aan het kortste eind? Tijd om dat eens goed op een rijtje te zetten.
In Nederland heb je als werknemer wettelijk recht op minimaal vier keer het aantal werkdagen per week aan vakantiedagen. Werk je vijf dagen per week? Dan zijn dat twintig wettelijke vakantiedagen. Daar komen bij veel werkgevers nog bovenwettelijke dagen bovenop, waardoor je in de praktijk vaak uitkomt op 25 tot 30 vakantiedagen per jaar. Niet verkeerd, toch?
Naast je vakantiedagen zijn er natuurlijk ook de erkende feestdagen in Nederland. Denk aan Koningsdag, Bevrijdingsdag, Eerste en Tweede Kerstdag en de paasdagen. In totaal kent Nederland zo’n acht tot negen officiële feestdagen per jaar, afhankelijk van hoe je telt. Toch zijn werkgevers wettelijk niet verplicht om je op die dagen vrij te geven. In de praktijk is dat in de meeste cao’s wel geregeld, maar het blijft goed om te weten.
Tel je alles bij elkaar op, dan kom je als Nederlandse werknemer gemiddeld uit op zo’n 28 tot 38 vrije dagen per jaar. Inclusief alle weekenddagen die een jaar telt, heb je best veel momenten om op te laden. Maar hoe verhoudt zich dat tot de rest van de wereld?
Als we naar onze Europese buren kijken, zit Nederland ergens in de middenmoot. Frankrijk is een bekend voorbeeld van een land dat ruimhartig omgaat met vakantie: werknemers hebben daar wettelijk recht op 25 vakantiedagen, plus elf officiële feestdagen. Dat zijn er samen 36. Geen wonder dat de Fransen zo ontspannen ogen.
Oostenrijk spant de kroon in Europa met 25 vakantiedagen en maar liefst dertien feestdagen. Totaal: 38 vrije dagen per jaar. In Spanje krijg je 22 vakantiedagen en veertien feestdagen. Duitsland is een interessant geval, want daar verschilt het per deelstaat. Het wettelijk minimum is 20 vakantiedagen, maar het aantal feestdagen in Duitsland varieert van negen tot dertien, afhankelijk van waar je woont. Beieren heeft het goed voor elkaar.
Het Verenigd Koninkrijk zit op 28 wettelijke vakantiedagen inclusief feestdagen. Dat lijkt veel, maar omdat de feestdagen daarin zijn meegeteld, valt het netto iets tegen. De Scandinavische landen doen het ook prima: Zweden en Denemarken bieden beide 25 vakantiedagen naast hun feestdagen.
Buiten Europa wordt het plaatje een stuk grimmiger. De Verenigde Staten zijn berucht: er is daar geen wettelijk minimum voor betaalde vakantiedagen. Nul. Nada. Werkgevers bieden gemiddeld tien tot vijftien dagen aan, maar ze hoeven dat niet te doen. De feestdagen in Amerika zijn er wel, maar ook die zijn niet allemaal verplicht vrij. Veel Amerikanen nemen zelfs hun schaarse vakantiedagen niet volledig op, uit angst voor hun baan.
Japan heeft wettelijk recht op tien vakantiedagen die oplopen naar twintig na zes jaar dienstverband. Klinkt redelijk, maar de Japanse werkcultuur maakt dat werknemers gemiddeld maar de helft van hun dagen opnemen. Zuid-Korea zit op een vergelijkbaar systeem. Australië biedt twintig vakantiedagen, plus acht feestdagen. Canada komt uit op tien vakantiedagen en negen feestdagen.
Brazilië is een positieve uitschieter buiten Europa: dertig vakantiedagen zijn daar wettelijk geregeld. Dat is zelfs meer dan in de meeste Europese landen.
Ondanks onze relatief gunstige positie hebben veel Nederlanders het gevoel dat ze te weinig vrij zijn. Dat heeft deels te maken met hoe we onze vrije dagen inzetten. We clusteren ze vaak rond dezelfde periodes, waardoor het soms voelt alsof je het hele jaar door aan het werk bent. Benieuwd wanneer iedereen tegelijk vrij neemt? Lees dan wanneer de grootste vakantiepiek in Nederland valt.
Daarnaast vergeten we soms dat er meer vrije momenten zijn dan we denken. Nederland kent ook een aantal minder bekende feestdagen en herdenkingsdagen die niet standaard op je radar staan. Denk aan dagen die de meeste mensen niet eens kennen, maar die historisch gezien best belangrijk zijn. Ontdek welke vergeten feestdagen Nederland eigenlijk rijk is.
Een andere factor is werkdruk. Zelfs op vrije dagen checken veel Nederlanders hun mail of nemen ze telefoontjes aan. Een vrije dag is pas echt vrij als je ook mentaal loslaat. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk blijkt het lastig.
De kunst zit hem niet alleen in hoeveel vrije dagen je hebt, maar ook in hoe je ze inzet. Met slim plannen rond feestdagen en weekenden kun je van vier verlofdagen soms negen aaneengesloten dagen vrij maken. Dat voelt als een echte vakantie, zonder dat je je verlofpot leegtrekt.
Een paar tips om het maximale uit je vrije dagen te halen:
Nederland doet het dus zeker niet slecht als het gaat om vrije dagen. We zitten stevig in de Europese middenmoot, ver boven landen als de VS en Japan. Toch blijft het gevoel bestaan dat het altijd meer mag zijn. Misschien is dat ook wel gezond: het laat zien dat we waarde hechten aan vrije tijd, aan rust, aan momenten voor onszelf. Dus wanneer je straks weer je volgende vakantie inplant, weet dan dat je het eigenlijk best goed hebt. Geniet ervan.
Als je dit resultaat opslaat, kun je het later terugvinden in je account.