December nadert en je agenda loopt al over. De ene kerstborrel na de andere, verjaardagen die toevallig ook nog in deze periode vallen, en dan heb je natuurlijk de grote feestdagen zelf. Herkenbaar? Je bent niet de enige die worstelt met nee zeggen tijdens de feestdagen en sociale druk voelt om overal bij te zijn. Toch is het juist in deze periode belangrijk om eerlijk naar jezelf te kijken. Want hoeveel van die afspraken maken je echt blij, en hoeveel kosten je vooral energie?
Het zit diep in ons: we willen erbij horen. Niemand wil de persoon zijn die een uitnodiging afslaat en vervolgens besproken wordt aan de kersttafel. Die angst om iets te missen of om als onaardig bestempeld te worden, speelt een grote rol. Vooral rond de feestdagen lijkt het alsof gezelligheid verplicht is.
Daarnaast spelen tradities en verwachtingen een belangrijke rol. Familie die elk jaar dezelfde bijeenkomst organiseert, collega’s die rekenen op je aanwezigheid bij de bedrijfsborrel, vrienden die een sinterklaasavond plannen. Het voelt bijna onmogelijk om daar nee tegen te zeggen zonder schuldgevoel. Toch is dat schuldgevoel vaak ongegrond. De meeste mensen begrijpen het namelijk prima als je eerlijk bent over je grenzen.
Het klinkt simpel, maar nee zeggen is een vaardigheid die je kunt oefenen. Begin met het besef dat een afwijzing niet hetzelfde is als een afwijzing van de persoon. Je zegt nee tegen de activiteit, niet tegen de relatie. Dat onderscheid is cruciaal.
Een paar praktische tips die je direct kunt toepassen:
Het helpt ook om vooraf te bepalen welke bijeenkomsten echt belangrijk voor je zijn. Maak een lijstje van de momenten die je niet wilt missen en laat de rest los. Je hoeft niet overal te zijn om een fijne decembermaand te hebben.
December staat vol met bijzondere momenten. Van Sinterklaas tot Kerst en van Oud en Nieuw tot alles daartussenin. Wist je trouwens dat er naast de bekende vieringen ook allerlei vergeten feestdagen in Nederland bestaan? Het punt is: er is altijd wel iets te vieren. Juist daarom is het zo belangrijk om keuzes te maken.
Schuldgevoel is een slechte raadgever. Het zorgt ervoor dat je met tegenzin ergens naartoe gaat, waardoor je noch jezelf noch de gastheer een plezier doet. Stel je voor dat je drie kerstdiners in vier dagen hebt. Na het tweede ben je op. Je bent moe, prikkelbaar en eigenlijk wil je gewoon op de bank liggen. Is het dan niet beter om vooraf eerlijk te zijn?
Overigens is die druk niet typisch Nederlands. Kijk je naar het overzicht van feestdagen in Amerika, dan zie je dat de feestperiode daar al bij Thanksgiving begint. Dat zijn weken vol sociale verplichtingen. Ook bij onze oosterburen is het niet anders, getuige het aantal feestdagen in Duitsland rond de kerstperiode. Overal ter wereld worstelen mensen met dezelfde druk.
Er heerst een hardnekkig misverstand dat grenzen stellen egoïstisch is. Het tegendeel is waar. Door goed voor jezelf te zorgen, ben je veel fijner gezelschap op de momenten dat je er wel bent. Kwaliteit boven kwantiteit, zeg maar.
Veel van de sociale stress rond de feestdagen komt voort uit de verwachting dat alles perfect moet zijn. Het perfecte kerstdiner, het leukste cadeau, de gezelligste avond. Maar perfectie bestaat niet. En als je kijkt naar de oorsprong van veel christelijke feestdagen, dan draait het eigenlijk om bezinning en samenzijn. Niet om een overvolle agenda.
Het helpt ook om te beseffen dat niet alleen december druk is. Bekijk maar eens wat de drukste dagen van de week op de weg zijn. Die dagelijkse drukte gecombineerd met een bomvolle sociale kalender is een recept voor uitputting. Gun jezelf de ruimte om te ademen.
Het mooie van nee zeggen is dat het ruimte creëert. Ruimte voor de dingen die er echt toe doen. Misschien is dat een rustige avond met je partner, een wandeling in je eentje of juist dat ene familiediner waar je met volle energie naartoe gaat. Door bewuste keuzes te maken, geniet je meer van de momenten die je wel meemaakt.
Dus de volgende keer dat je een uitnodiging krijgt en je maag samenknijpt bij het idee om ernaartoe te gaan: luister naar dat gevoel. Het is oké om nee te zeggen. Sterker nog, het is gezond. Jouw decembermaand hoeft er niet uit te zien zoals die van een ander. Maak er de maand van die bij jou past.
Als je dit resultaat opslaat, kun je het later terugvinden in je account.