Het is weer december en je weet wat dat betekent: de brievenbus raakt voller dan ooit. Overal in het land worden enveloppen dichtgelikt, postzegels geplakt en kaarten met glitter en kerstbomen op de post gedaan. Kerstkaarten versturen is in Nederland een traditie die al generaties lang standhoudt. Maar hoe is dat eigenlijk zo gekomen? En waarom blijven we in een tijd van WhatsApp en e-mail toch massaal naar pen en papier grijpen zodra de feestdagen naderen?
De allereerste kerstkaart werd in 1843 verstuurd in Engeland. Sir Henry Cole, een Britse ambtenaar, had simpelweg geen tijd om al zijn kennissen een persoonlijke brief te schrijven. Zijn oplossing? Een gedrukte kaart met een feestelijke afbeelding en een korte wens. Het idee sloeg aan als een tierelier en verspreidde zich razendsnel over Europa.
In Nederland duurde het nog een paar decennia voordat de kerstkaart echt populair werd. Rond 1900 begonnen steeds meer Nederlanders elkaar kerstgroeten te sturen per post. De kaarten waren destijds vaak versierd met winterlandschappen, religieuze taferelen en hulstblaadjes. Wat begon als een praktische oplossing voor drukke mensen, groeide uit tot een geliefd ritueel dat onlosmakelijk verbonden raakte met alles wat december bijzonder maakt.
Je zou denken dat digitale communicatie de kerstkaart allang had vervangen. Toch versturen Nederlanders nog steeds tientallen miljoenen kerstkaarten per jaar. Hoe kan dat? Het antwoord zit hem in iets wat een appje of e-mail simpelweg niet kan evenaren: de tastbaarheid. Een kaart die op de deurmat valt, voelt persoonlijker dan een berichtje op je scherm. Je kunt hem op de schoorsteenmantel zetten, aan een lint hangen of bewaren in een doosje op zolder.
Daar komt bij dat het schrijven van kerstkaarten voor veel mensen een moment van bezinning is. Even stilstaan bij wie er belangrijk voor je zijn. Een kort berichtje schrijven aan die ene tante die je al maanden niet hebt gesproken, of een warme wens sturen naar een collega die een zwaar jaar heeft gehad. Dat ritueel heeft iets wat je niet kunt vervangen door een emoji met een kerstmuts.
Bovendien past het versturen van kaarten perfect in de sfeer van de decembermaand. Het is de periode waarin we sowieso al bezig zijn met cadeaus, feestelijke diners en gezelligheid. Benieuwd welke gelegenheden in Nederland eigenlijk allemaal om een cadeau of kaartje vragen? Bekijk dan eens de ultieme cadeaukalender met alle gelegenheden in Nederland.
December is veruit de drukste maand voor de Nederlandse postbezorging. PostNL verwerkt in de weken voor kerst miljoenen extra poststukken. De piek ligt doorgaans tussen 15 en 22 december, wanneer iedereen tegelijk beseft dat de kaarten echt nú op de bus moeten. Postbodes maken overuren en sorteercentra draaien op volle toeren.
Wat opvalt, is dat zakelijke kerstkaarten een groot deel van die stroom uitmaken. Bedrijven sturen kaarten naar klanten, leveranciers en medewerkers als blijk van waardering. Maar ook particulieren doen flink mee. Gemiddeld verstuurt een Nederlands huishouden tussen de 20 en 40 kerstkaarten per seizoen. Dat zijn indrukwekkende aantallen voor een gewoonte die sommigen al dood hadden verklaard.
Die drukte rond de feestdagen beperkt zich trouwens niet tot de postbezorging. Ook op de wegen en in winkels merk je het. Wil je weten wanneer de grootste vakantiepiek in Nederland valt? Dan snap je meteen waarom december zo hectisch aanvoelt.
Hoewel de papieren kerstkaart nog springlevend is, verandert de manier waarop we kerstgroeten versturen wel degelijk. Steeds meer mensen kiezen voor een combinatie: een selecte groep krijgt een echte kaart, terwijl de rest een digitale variant ontvangt. Denk aan een gepersonaliseerde e-card, een videokerstgroet via social media of een creatieve foto via WhatsApp.
Jongere generaties pakken het vaak anders aan. Zij maken bijvoorbeeld een kerstfoto met de hele familie en delen die online, soms met een persoonlijke tekst erbij. De intentie blijft hetzelfde: laten weten dat je aan iemand denkt. Alleen het medium verschuift. Interessant genoeg zorgt die digitale trend er juist voor dat een papieren kaart nóg meer indruk maakt. Precies omdat het uitzonderlijk is geworden, voelt het extra bijzonder.
December zit sowieso vol met tradities die we haast automatisch volgen. Sommige daarvan kennen we goed, maar er zijn ook vergeten feestdagen in Nederland die de moeite waard zijn om opnieuw te ontdekken.
Wil je ervoor zorgen dat je kaarten op tijd aankomen? Houd dan deze vuistregels aan:
En vergeet niet: het gaat niet om perfectie. Een scheve postzegel, een vlekje inkt of een kaart die nét na kerst aankomt? Niemand die het erg vindt. Het gebaar telt. Naast het plannen van je kerstpost is het trouwens ook handig om alvast te checken wanneer de kerstvakantie 2026 begint en eindigt per regio, zodat je weet wanneer iedereen thuis is om je kaart in ontvangst te nemen.
Of je nu twintig kaarten schrijft of er maar eentje verstuurt: het feit dat je even de tijd neemt om iemand een handgeschreven wens te sturen, zegt meer dan duizend appjes. Kerstkaarten versturen in Nederland is meer dan een gewoonte. Het is een klein gebaar met grote waarde, juist in een wereld die steeds sneller draait. Dus pak die pen, kies een mooie kaart en laat iemand weten dat je aan hem of haar denkt. Dat is uiteindelijk waar het om draait in december.
Als je dit resultaat opslaat, kun je het later terugvinden in je account.