Vandaag: woensdag 14 april 2021, Week 15

Woensdag is het zo ver! De komst van de maand april. De eerste dag van de maand april is een heel bijzondere dag, namelijk de dag dat iedereen elkaar massaal voor de gek houdt! Deze dag heet in de volksmond ‘1 april’. In Frankrijk heeft het ‘poission d’avril’ (Aprilvis), in Engeland heet deze dag ‘April Fools’ Day’ (April dwazendag), de Russen hebben het over ‘De dag van de dommerik’ en in sommige Vlaamse steden spreekt men over ‘verzenderkensdag’ (iemand ‘heenzenden’ is een grap uithalen). In Nederland zeggen we ook wel ‘1-april-kikker-in-je-bil!’. Maar waar komt deze dag eigenlijk vandaan?

Geschiedenis van 1 april

De eerste keer dat er gesproken wordt over ‘1-april’ is in een Nederlandstalige bron uit ca. 1560 te Brugge. Deze bron is een gedicht van rederijker Eduard de Dene. Het is een parodie op een 1-april verhaal waarin een knecht het plan van zijn heer om hem te verzenden doorheeft. De geschiedenis van 1-april gaat dus ten minste terug tot de zestiende eeuw! De wijde verspreiding van deze traditie wijst echter op een veel oudere oorsprong.

Een andere verklaring voor de oorsprong van 1-april is een middeleeuws festival uit Frankrijk. Dit festival werd ook wel ‘het feest van de zotten’ genoemd (La fête des fous). Dit festival was vooral van de vijfde tot zestiende eeuw erg populair in Frankrijk. Het werd gevierd door het kiezen van een valse paus of bisschop en ging gepaard met allerlei activiteiten waarin autoriteit en geestelijkheid werd geparodieerd. Dit feest toont ook veel overeenkomsten met het latere carnaval.

Gebruiken tijdens 1 april

Op 1-april is het gebruikelijk om een geliefde, vriend, collega of familielid in de maling te nemen. Dit kan variëren van een klein grapje tot een zeer uitgedachte grap. Een (hele oude) bekende grap is iemand het nummer van de dierentuin geven en zeggen dat meneer de Leeuw voor ze heeft gebeld. Wanneer iemand dan terugbelt dan krijgen ze de dierentuin aan de lijn en vragen ze naar meneer de Leeuw.

Ook bedrijven en instellingen doen mee aan 1-april grappen. Zo is er door de jaren heen in Nederland sprake geweest van chips met pepermuntsmaak, pizza zonder korst en naar Zwitsal ruikende verf. Eén van de bekendste en meest spraakmakende 1 april grappen is maar liefst meer dan 50 jaar oud. Beeldhouwer Edo van Tetterode liet in Zandvoort een beeld aanspoelen, dat oorspronkelijk van Paaseiland zou komen. Toen het nieuws bekend werd kwamen er tienduizenden mensen naar het strand die het beeld met eigen ogen wilden zien. Van Tetterode, die het beeld in zijn eigen schuur had gemaakt, deed zich voor als deskundige uit Scandinavië en ontfermde zich over de vondst. Pas enkele dagen later maakte hij zijn grap bekend. Heel Nederland, inclusief media uit binnen- en buitenland waren in zijn grap getrapt.

1 april en corona

Dit jaar zal voor het eerst sinds tijden geen tot weinig aandacht worden besteed aan 1-april en daarbij horende grappen. Veel mensen zijn van mening dat dit niet het moment is om grappen te maken, gezien het aantal mensen dat is overleden aan corona en de staat van de economie. Dit gaat echter alleen op voor bedrijven en instellingen, veel mensen vinden dat juist in privésfeer mensen grappen moeten blijven maken.

interessant om te lezen