Je hebt het vast weleens gehoord: “Dat gebeurt pas met een blauwe maan!” Het klinkt als iets zeldzaams, en dat is het ook. Maar wat is een blauwe maan precies, en wanneer kun je de volgende in Nederland verwachten? Het is een van die bijzondere astronomische verschijnselen waar veel mensen nieuwsgierig naar zijn, maar waar ook veel verwarring over bestaat. Tijd om daar verandering in te brengen.
Een blauwe maan heeft niets te maken met de kleur van de maan. Althans, meestal niet. De term verwijst naar een extra volle maan die niet in het reguliere patroon past. Er zijn twee definities in omloop, en beide worden als correct beschouwd.
De bekendste definitie is de kalenderversie: als er twee volle manen in dezelfde kalendermaand vallen, noemen we de tweede een blauwe maan. Normaal gesproken heeft elke maand namelijk maar één volle maan. Omdat de maancyclus ongeveer 29,5 dagen duurt en de meeste maanden van het jaar 30 of 31 dagen tellen, kan het zo nu en dan voorkomen dat er twee volle manen in één maand passen.
De oudere, seizoensgebonden definitie is iets ingewikkelder. Normaal gesproken telt een astronomisch seizoen drie volle manen. Soms zijn het er vier, en dan is de derde van die vier de blauwe maan. Deze definitie stamt uit de Maine Farmer’s Almanac en werd eeuwenlang gebruikt voordat de kalenderdefinitie populair werd.
De volgende blauwe maan volgens de kalenderdefinitie vindt plaats op 31 mei 2026. Die maand begint namelijk met een volle maan op 1 mei en eindigt met een tweede op 31 mei. In Nederland is deze gewoon zichtbaar, mits het weer meewerkt natuurlijk.
Gemiddeld komt een blauwe maan eens in de twee tot drie jaar voor. Het is dus niet superzeldzaam, maar ook zeker niet alledaags. De Engelse uitdrukking “once in a blue moon” suggereert iets wat bijna nooit gebeurt, maar in werkelijkheid valt het dus best mee. Toch blijft het een bijzonder moment voor wie bewust de maanfasen volgt.
Wil je op de hoogte blijven van andere bijzondere verschijnselen aan de hemel? Dan is het ook interessant om te weten wanneer de volgende maansverduistering plaatsvindt. Die is vaak nog spectaculairder om te zien.
Hoewel de naam anders doet vermoeden, ziet een blauwe maan er precies zo uit als elke andere volle maan: helder, rond en witgeel aan de hemel. De maan kleurt in de praktijk dus niet blauw. Toch is het in zeer uitzonderlijke gevallen wél mogelijk dat de maan een blauwe tint krijgt.
Dat kan gebeuren na grote vulkaanuitbarstingen of bosbranden, wanneer er fijne stofdeeltjes in de atmosfeer zweven. Die deeltjes filteren het rode licht weg en laten het blauwe licht door. Na de uitbarsting van de vulkaan Krakatau in 1883 zagen mensen wereldwijd een blauw gekleurde maan. Dat verschijnsel staat echter los van de astronomische definitie van een blauwe maan.
De blauwe maan heeft door de eeuwen heen een bijzondere plek gekregen in volksverhalen en bijgeloof. In sommige tradities werd een extra volle maan als onheilspellend gezien, terwijl anderen het juist als een moment van geluk en nieuwe kansen beschouwden. De uitdrukking “once in a blue moon” bestaat al sinds de zestiende eeuw en wordt wereldwijd begrepen.
In Nederland hebben we geen specifieke tradities rond de blauwe maan, maar de interesse groeit. Steeds meer mensen houden de maankalender bij, plannen wandelingen bij volle maan of fotograferen het nachtelijke hemellichaam. Benieuwd welke andere bijzondere momenten het jaar te bieden heeft? Kijk dan eens naar vergeten feestdagen in Nederland die je misschien nog niet kende.
Het mooie van een blauwe maan is dat je er geen speciale apparatuur voor nodig hebt. Het is gewoon een volle maan, dus met het blote oog prima te zien. Wil je er toch het maximale uithalen? Houd dan rekening met deze tips:
Veel mensen combineren het bekijken van een blauwe maan met een avondwandeling of kampeertrip. Valt de blauwe maan in de zomermaanden, dan is dat extra aangenaam. Wil je weten wanneer de zomer officieel begint, dan kun je alvast plannen maken voor een warme avond onder de sterren.
Of je nu een doorgewinterde sterrenliefhebber bent of gewoon af en toe omhoog kijkt: een blauwe maan is altijd een mooi excuus om even stil te staan bij de wonderen boven ons hoofd. Noteer 31 mei 2026 alvast in je agenda, want het volgende exemplaar laat daarna weer even op zich wachten. Wie weet wordt het de mooiste volle maan die je ooit hebt gezien.
Als je dit resultaat opslaat, kun je het later terugvinden in je account.