Vandaag: zaterdag 26 september 2026, Week 39
Waarom we in het najaar meer boeken lezen: de relatie tussen seizoenen en leesgedrag

De dagen worden korter, de temperatuur daalt en de bladeren verkleuren langzaam. Wat doe je dan het liefst? Precies: op de bank kruipen met een goed boek. Het is geen toeval dat we meer lezen in het najaar. Onderzoek en boekverkoopcijfers bevestigen het keer op keer: zodra de herfst begint, grijpen we massaal naar romans, thrillers en non-fictie. Maar waarom eigenlijk? Wat maakt het najaar zo geschikt om pagina na pagina te verslinden?

Waarom we meer lezen in het najaar: het zit in ons ritme

Ons dagelijks leven verandert flink als de zomer overgaat in de herfst. De lange avonden op het terras maken plaats voor gezellige avonden binnenshuis. Je hebt ineens meer uren over die je niet buiten doorbrengt. Die extra tijd vullen we graag met rustige bezigheden, en lezen staat daarbij hoog op de lijst.

Daarnaast speelt ons biologisch ritme een rol. Minder daglicht zorgt ervoor dat je lichaam eerder melatonine aanmaakt. Je wordt sneller moe, trekt je terug en zoekt rust. Een boek is dan de perfecte metgezel. Het prikkelt je hersenen net genoeg zonder je te overstimuleren, zoals een scherm dat wel doet. Geen wonder dat de herfst voor veel mensen het ultieme leesseizoen is.

De invloed van het weer op ons leesgedrag

Regen, wind en grijze luchten. Eerlijk: wie heeft er zin om in november een lange wandeling te maken? Slecht weer duwt ons letterlijk naar binnen. En eenmaal binnen is de verleiding groot om een boek te pakken. Psychologen noemen dit “cocooning”: de neiging om je terug te trekken in je eigen comfortabele omgeving. Lezen past daar perfect bij.

Ook de sfeer speelt mee. Kaarsen aan, een warme deken, een kop thee. Die typische herfstsfeer nodigt uit tot langzaam genieten. Sociale media staan vol met foto’s van boeken naast dampende mokken, en dat is niet voor niets. De combinatie van gezelligheid en een goed verhaal voelt in het najaar gewoon beter dan in de zomer. Benieuwd welke week het is en hoeveel herfstavonden je nog te goed hebt? Dan kun je alvast je leeslijst plannen.

Het najaar als seizoen van nieuwe beginnen

September voelt voor veel mensen als een tweede nieuwjaar. Na de zomervakantie begint het “echte” leven weer. Kinderen gaan terug naar school, werkprojecten starten op en je pakt routines weer op. Lezen hoort voor veel mensen bij zo’n herfstroutine. Het is een bewuste keuze om jezelf te ontwikkelen of juist te ontspannen.

Boekhandels spelen hier slim op in. De grote boekenuitgevers bewaren hun sterkste titels voor het najaar. Denk aan literaire prijzen zoals de Boekenbon Literatuurprijs, die altijd in het najaar wordt uitgereikt. Die aandacht voor boeken werkt aanstekelijk. Je hoort erover op het nieuws, leest recensies en voor je het weet sta je zelf in de boekwinkel. Wil je weten wanneer de schoolvakanties vallen, zodat je ook in die weken extra leestijd kunt inplannen? Dat is zo geregeld.

Wat lezen we het liefst in de herfst?

Niet elk genre doet het even goed in elk seizoen. In de herfst verschuift onze voorkeur naar bepaalde boeken. Dit zijn de populairste genres als de bladeren vallen:

Opvallend genoeg leest de gemiddelde Nederlander in het najaar ook langere boeken dan in de zomer. Op het strand pak je eerder een luchtig pocket, terwijl je in oktober rustig aan een roman van vierhonderd pagina’s begint. De donkere avonden geven je simpelweg de tijd om erin te duiken.

Meer leestijd creëren: praktische tips

Wil je dit najaar bewust meer lezen? Dan helpt het om er een gewoonte van te maken. Leg een boek op je nachtkastje in plaats van je telefoon. Stel een vast moment in, bijvoorbeeld elke avond een halfuur voor het slapen. En maak een leeslijst zodat je nooit zonder nieuw boek zit.

Een handige truc: koppel je leesmoment aan iets dat je al doet. Drink je elke avond thee? Pak dan tegelijk je boek. Op de inhaakkalender met alle themadagen vind je trouwens ook leuke boekenacties en leesgerelateerde dagen waar je op kunt inspelen. Zo blijf je het hele seizoen gemotiveerd.

Nog een tip: plan je leestijd vooruit. Bekijk op het volledige jaaroverzicht wanneer de rustige periodes vallen en blokkeer die avonden voor jezelf. Het klinkt simpel, maar wie zijn leestijd inplant, leest aantoonbaar meer.

Het najaar is het seizoen van verstilling, reflectie en naar binnen keren. Of je nu een fanatieke lezer bent of iemand die maar twee boeken per jaar leest: de herfst maakt het makkelijker om een boek op te pakken. Dus de volgende keer dat het buiten regent en waait, verzet je er niet tegen. Pak die roman, kruip onder een deken en geniet. Je hebt het hele seizoen de tijd.

Wil je dit resultaat opslaan?

Als je dit resultaat opslaat, kun je het later terugvinden in je account.