Vandaag: zondag 26 juni 2022, Week 25

Het jodendom is een geloof dat zo’n veertien miljoen aanhangers kent wereldwijd. Zoals elke godsdienst kent het jodendom verschillende belangrijke feestdagen, die gepaard gaan met rituelen en vieringen. Enkele belangrijke feestdagen binnen het jodendom zijn Pesach, het Wekenfeest en Chanoeka, in Nederland ook wel het Inwijdingsfeest genoemd.

Joodse feestdagen en vieringen

Joodse Feestdag
Pesach
Sjavoeot (Wekenfeest)
Rosj Hasjana
Jom Kipoer
Soekot (Loofhuttenfeest)
Chanoeka (inwijdingsfeest)
Tisja Beav
Aseret Jemé Tesjoewa

Alle joodse feestdagen worden ingedeeld per seizoen, en allemaal hebben ze in principe te maken met de oogst. Joden houden niet de Gregoriaanse kalender aan zoals wij ‘m kennen, maar deze maanden zijn gebaseerd op maanjaren en zonnejaren.

Feestdagen joden

Het jodendom is een geloof dat zo’n veertien miljoen aanhangers kent wereldwijd. Zoals elke godsdienst kent het jodendom verschillende belangrijke feestdagen, die gepaard gaan met rituelen en vieringen. Enkele belangrijke feestdagen binnen het jodendom zijn Pesach, het Wekenfeest en Chanoeka, in Nederland ook wel het Inwijdingsfeest genoemd. Alle joodse feestdagen worden ingedeeld per seizoen, en allemaal hebben ze in principe te maken met de oogst. Joden houden niet de Gregoriaanse kalender aan zoals wij ‘m kennen, maar deze maanden zijn gebaseerd op maanjaren en zonnejaren.

Het verhaal van het jodendom

Volgens de verhalen is het jodendom ontstaan in Kanaän, een gebied rondom de Middellandse Zee. Dit gebied wordt door de joden ook wel het Beloofde Land genoemd. Omdat het jodendom een zeer oude godsdienst is, lagen hier eerst nog andere landen. Inmiddels liggen in dit gebied de landen Israël en Palestina. Alles begon bij Abram, die in 1813 voor Jezus Christus leefde. Zijn vader geloofde in meerdere Goden, maar Abrams toewijding beperkte zich tot één God. Dit is nu nog altijd typerend voor het jodendom. Nadat Abram besloot zich tot een God te keren, trouwde hij met Sarai. Helaas konden de twee geen kinderen krijgen, maar de God waarin ze geloofden hielp hen een handje. Hij veranderde hun namen in Abraham en Sara, en hij zorgde ervoor dat ze een zoon kregen, genaamd Isaak. Isaak, en iedereen die hieruit geboren zou worden, zou gaan regeren over het Beloofde Land. Om deze reden wordt Abraham nu nog altijd gezien als de vader van de godsdienst. Alle joden worden dan ook gezien als nakomeling van hem, maar officieel wordt hij niet als stichter gezien.

Joodse feestdagen

Er bestaan verschillende stromingen in het jodendom, waarbij er grofweg twee het belangrijkst zijn. Dit zijn de orthodoxe joden, en de niet-orthodoxe joden. Deze laatste worden ook wel eens conservatieve joden.

Belangrijke symbolen van het jodendom

Het jodendom gaat gepaard met veel symbolen, die allemaal belangrijk zijn voor de aanhangers van het geloof. De bekendste van allemaal is waarschijnlijk de Davidster, die oorspronkelijk symbool stond voor het geloof. Helaas heeft dit symbool in de geschiedenis een verdrietige betekenis gekregen.

Een ander belangrijk symbool in het jodendom is het teken voor chai, wat een Herbreeuws woord is voor leven. Veel joden dragen dit symbool dagelijks bij zich, bijvoorbeeld aan de hanger van een ketting of een ander juweel. Er is nog een symbool dat veel joden dagelijks bij zich dragen, en dat is de kiepa, in het Nederlands ook wel een keppel genoemd. Dit is een hoofddeksel dat voornamelijk mannelijke joden dragen, en dit komt enkel voor bij orthodoxe joden. Volgens de traditie wordt dit keppeltje gedragen tijdens het bidden, als uiting van respect. In veel oosterse landen is het ook buiten het bidden om een teken van respect, waardoor sommige joden het hoofddeksel de hele dag op hun hoofd dragen.

Overige joodse symbolen zijn de chanoekia, de kandelaar met negen armen, de sabbatkaarsen en het sederbord. Naast de chanoekia kent het jodendom nog een belangrijke kandelaar, namelijk de menora. Deze kandelaar telt zeven armen, en is bijna altijd terug te vinden in gebedshuizen en huizen van gelovigen. Volgens traditie wordt deze menora iedere avond na het uitblazen van de kaarsen schoongemaakt.

Het heilige boek van het jodendom

Het heilige boek van de joden is de Tenach. Het boek wordt ook wel de Herbreeuwse Bijbel genoemd, omdat de teksten in de Tenach overeenkomen met de teksten uit het Oude Testament van de Bijbel. In totaal zijn in de Tenach 39 Bijbelboeken gebundeld, en het is in drie delen opgebouwd. Dit is ook waar de naam vandaan komt, de ‘T’ staat namelijk voor Thora (onderwijs), de ‘N’ staat voor neviim (profeten) en de ‘CH’ staat voor ketoevim (geschriften). De originele versie van de Tenach is in het Herbreeuws geschreven, maar inmiddels zijn de teksten in vrijwel alle mogelijke talen vertaald.

Tradities van het jodendom

Natuurlijk gaan de feestdagen van het jodendom gepaard met verschillende tradities, maar ook in het dagelijkse leven houden de gelovigen zich aan verschillende regels. Zo wordt er drie keer op een dag gebeden. Het ochtendgebed heet Sjacharit, het middaggebed heet Mincha en het avondgebed heet Ma’ariv.

Ook houden joden zich aan een rustdag, die ze sjabbat noemen. In tegenstelling tot bij het christendom valt deze rustdag op zaterdag, en niet op zondag. Op deze rustdag horen joden niet te werken, maar het bidden gaat wel gewoon door. Er komt dan zelfs een extra gebed bij, waardoor ze op deze dag niet drie, maar vier keer bidden. Sommige joden doen dit vanuit huis, maar de meeste trekken naar de synagoge, het gebedshuis van de godsdienst.

Qua eten hebben joden ook enkele regels waar ze zich aan houden, wat kasjroet wordt genoemd. Deze regels bepalen wat er wel en niet gegeten mag worden. Eten dat door joden gegeten mag worden, wordt koosjer genoemd. Wat hier bijvoorbeeld niet onder valt is kreeft, garnaal of varken. Het is niet zo dat joden helemaal geen vlees eten, want het vlees van bijvoorbeeld een rund of schaap mag wel gegeten worden.

Donkere bladzijde uit de geschiedenis van het jodendom

Dat het jodendom een van de oudste godsdiensten ter wereld is, en toch ‘maar’ veertien miljoen aanhangers kent, heeft alles te maken met een donkere bladzijde in de geschiedenis van het geloof. In de Tweede Wereldoorlog zijn ruim zes miljoen joden vermoord in concentratiekampen, die veelal in Oost-Europa gelegen waren. Deze verschrikkelijke gebeurtenissen hebben ervoor gezorgd dat het jodendom anno 2021 een veel kleinere godsdienst is dan het ooit was.

Verschil tussen het geloof en het volk

Verwarrend aan het jodendom is het gebruik van Joden met hoofdletter en joden zonder hoofdletter door elkaar. Het verschil tussen de twee? Joden zijn een volk, terwijl joden aanhangers van de religie zijn. Het Joodse volk (met hoofdletter dus) kent zijn oorsprong in Israël, maar woont inmiddels overal ter wereld. Hoewel zij tot het Joodse volk behoren, hoeven zij niet per se gelovig te zijn. Natuurlijk kan het ook zo zijn dat iemand vanuit het Joodse volk, ook in de joodse godsdienst gelooft.

Lees ook: Tisja Beav