Het is vandaag:Vandaag: zondag 12 juli 2020. Week 28

Wanneer een land gebruik maakt van het fenomeen zomertijd, is er ook sprake van wintertijd. Met de term ‘wintertijd’ wordt eigenlijk de standaardtijd aangeduid. In Nederland houdt de wintertijd in dat de klok weer één uur achteruit gezet wordt. Dit gebeurt op de laatste zondag van oktober, nadat in de laatste zondag van maart de klok juist één uur vooruit is gezet. In 2019 ging de wintertijd in op zondag 27 oktober. In 2020 zal de wintertijd ingaan op zondag 25 oktober.

Wintertijd – zet de klok 1 uur achteruit

🕒 Ezelsbruggetje: Vergeet nooit meer wanneer de klok vooruit of achteruit gezet moet worden. In het voorjaar zet je de klok 1 uur vooruit en in het najaar zet je de klok 1 uur achteruit.

Wintertijd: Wanneer moet je de klok verzetten?

Jaar wintertijd Wanneer klok verzetten
2020 In de nacht van zaterdag 24 oktober 2020 op zondag 25 oktober 2020
2021 In de nacht van zaterdag 30 oktober 2021 op zondag 31 oktober 2021
2022 In de nacht van zaterdag 29 oktober 2022 op zondag 30 oktober 2022
2023 In de nacht van zaterdag 28 oktober 2023 op zondag 29 oktober 2023
2024 In de nacht van zaterdag 26 oktober 2024 op zondag 27 oktober 2024
2025 In de nacht van zaterdag 25 oktober 2025 op zondag 26 oktober 2025
2026 In de nacht van zaterdag 24 oktober 2026 op zondag 25 oktober 2026
2027 In de nacht van zaterdag 30 oktober 2027 op zondag 31 oktober 2027
2028 In de nacht van zaterdag 28 oktober 2028 op zondag 29 oktober 2028
2029 In de nacht van zaterdag 27 oktober 2029 op zondag 28 oktober 2029
2030 In de nacht van zaterdag 26 oktober 2030 op zondag 27 oktober 2030
Bij wintertijd gaat de klik 1 uur achteruit

Waarom wintertijd?

Met wintertijd wordt dus eigenlijk de standaardtijd aangeduid. In Nederland loopt deze standaardtijd sinds 1940 één uur voor op de tijdzonde die wordt bepaald op basis van de geografische locatie. Dit komt doordat in 1940 de Midden-Europese tijd is ingevoerd. Wanneer de zomertijd ingaat op de laatste zondag van maart, loopt de tijd in Nederland maar liefst twee uur voor. De zomertijd wordt in Nederland en vele andere landen gehandhaafd om energie te besparen en om het aantal lichturen aan te passen naar het dagritme van de mens. Dit houdt dat mensen in de zomer ,wanneer de zon heel vroeg op komt, een uur later op hoeven te staan en een uur later naar bed kunnen gaan.

Vroeger paste de mens haar ritme aan op basis van de stand de zon. Men stond op bij zonsopgang en ging slapen bij zonsondergang. Hierdoor waren de uren in de zomer langer en in de winter korter. Toen in de middeleeuwen werd bepaald dat een uur altijd zestig minuten duurt, leverde dit problemen op. Hierdoor ontstond namelijk een verschil in zonuren tussen de zomer en de winter.

Sinds 1916 wordt er daarom gebruik gemaakt van de zomertijd. Het Duitse Keizerrijk maakte ten tijde van de Eerste Wereldoorlog voor het eerst gebruik van de zomertijd. Deze werd toen niet alleen in het Duitse Keizerrijk, maar ook in alle bezette gebieden ingevoerd. In Nederland (die neutraal was ten tijde van de oorlog) werd de zomertijd ingevoerd op 1 mei 1916. Andere landen in Europa, zoals het Verenigd Koninkrijk volgden in de jaren daarna.

De zomertijd werd officieel gemaakt ten tijde van de Eerste Wereldoorlog. Dit werd gedaan door het congres van de Verenigde Staten. Zij voerden namelijk op 19 maart in 1918 verschillende tijdzones in, die al sinds 1883 werden gehandhaafd door de spoorwegen in dat land. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog bleef men ook gebruik maken van de zomertijd. In tijden van vrede werd het gebruik van zomertijd afgeschaft. Iets meer dan twee decennia later kwam het gebruik van zomertijd weer ten sprake. Om precies te zijn tijdens de oliecrisis in 1973. Tijdens deze crisis werd er massaal oproep gedaan om energie te besparen. Een van de meest doeltreffende maatregelen (dacht men toen) was het wederom toepassen van de zomertijd. In 1974 werd in Spanje en Albanië de zomertijd opnieuw ingevoerd. In Griekenland en Cyprus gebeurde dit in 1975. In Frankrijk werd de zomertijd in 1976 weer ingevoerd. Nederland, Portugal, België, Polen en Luxemburg voerden de zomertijd een jaar later, in 1977, weer in.

Wintertijd in Nederland

De wintertijd in Nederland werd niet alleen ingevoerd wegens energiebesparende maatregelen, maar ook door de komst van spoorwegen. Door de komst van de spoorwegen werd het noodzakelijk om landelijk een standaardtijd in te voeren. In Nederland werd namelijk op 1 mei 1909 de Nederlandse Tijd, ook wel de ‘Amsterdamse Tijd’ ingevoerd. Voor 1909 verschilde namelijk het tijdstip in Nederland van plaats tot plaats! Hierdoor was het in oosten later dan in westen van het land. In 1909 kreeg heel Nederland een nationale tijd, gelijk aan de tijd in Amsterdam, om precies te zijn gelijk aan de tijd zoals die werd weergeven op de Westertoren.

Gorinchemse tijd

De nationale tijd in 1909 liep ongeveer 19 minuten voor op de standaardtijd, ofwel wintertijd, die we nu kunnen. Op woensdag 17 maart 1937 werd deze tijd afgerond naar plus twintig minuten. Deze tijd werd de Gorinchemse ofwel Loenense tijd genoemd, omdat dit de tijd van Gorinchem en Loenen was. Dit hield in dat het in 1937 om twaalf uur ’s middags in Amsterdam twintig voor twaalf was, terwijl het 20 voor een was in Berlijn.

Op 16 mei 1940 ging de Gorinchemse tijd over in de Midden-Europese Tijd. De Duitse bezetters gaven toen het bevel om de klok maar liefst één uur en veertig minuten vooruit te zetten. De zomertijd duurde destijds twee jaar. Pas in de maand november in 1942 werd de klok weer aangepast naar wintertijd of standaardtijd (dus één uur teruggezet). Tussen 1943 en 1945 ging de zomertijd alleen in tijdens het zomerseizoen. In 1946 werd de zomertijd voor een periode van ruim drie decennia geheel afgeschaft.

Voorkeur voor zomertijd of wintertijd

In Nederland geven ongeveer de helft van de mensen voorkeur aan de wintertijd boven zomertijd. Dit omdat veel mensen voor hun gevoel een uur langer kunnen slapen. Dit in tegenstelling tot de zomertijd, waarbij mensen het gevoel hebben dat ze een uur korter kunnen slapen. Jaarlijks is er een grote discussie rondom het hanteren van zomer- en wintertijd. Zo gaf de Europese Commissie al in 2017 aan dat zij het heen en weer zetten van de klok willen afschaffen. Sommige wetenschappers, zoals meteorologen, pleitten voor het hanteren van een halfuur in plaats van een heel uur voor zomer- en wintertijd. Weer andere wetenschappers pleitten voor het behouden van de zomer- en wintertijd.

De discussie wordt jaarlijks op allerlei vlakken gevoerd, omdat het gebruik van zomer- en wintertijd zou namelijk nadelig zijn voor de gezondheid. Het tweemaal verzetten van de klok per jaar zou bij veel mensen (onnodige) stress opleveren. Maar liefst 50% van de Nederlandse bevolking geeft aan moeite te hebben om zich aan te passen aan zomer dan wel wintertijd. Ongeveer een kwart van de Nederlandse bevolking geeft aan ‘sombere gevoelens’ te hebben tijdens de wintertijd. Volgens wetenschappers hebben vrouwen hier sneller last van dan mannen. Om de impact van zomer- of wintertijd te verminderen raden wetenschappers aan om de klok niet ’s ochtends, maar de avond ervoor al een uur te verzetten.