Het is vandaag:Vandaag: woensdag 23 september 2020. Week 39

Samen met Sinterklaas is Sint Maarten ongetwijfeld de favoriete nationale feestdag van kinderen. Maar weinig kinderen en volwassenen kennen de oorsprong en originele betekenis van Sint Maarten. Dat vinden zij ook helemaal niet erg, want bij deze feestdag draait het maar om één ding: snoep.

Hoewel Sint Maarten door velen wordt gezien als iets typisch Nederlands, is dit geen feestdag die alleen aan ons land is voorbehouden. Sint Maarten wordt gevierd op 11 november. Naast Nederland kennen ook (delen van) België, Duitsland, Noord-Frankrijk, Portugal en Hongarije deze traditie.

Op welke dag valt Sint Maarten? En wanneer is het Sint Maarten?

Sint Maarten Datum Dag v/d week Week nr. Dagen te gaan
Sint Maarten 2020 11 november 2020 woensdag 46 49 dagen
Sint Maarten 2021 11 november 2021 donderdag 45 414 dagen
Sint Maarten 2022 11 november 2022 vrijdag 45 779 dagen
Sint Maarten 2023 11 november 2023 zaterdag 45 1144 dagen
Sint Maarten 2024 11 november 2024 maandag 46 1510 dagen
Sint Maarten 2025 11 november 2025 dinsdag 46 1875 dagen
Sint Maarten 2026 11 november 2026 woensdag 46 2240 dagen
Sint Maarten 2027 11 november 2027 donderdag 45 2605 dagen
Sint Maarten 2028 11 november 2028 zaterdag 45 2971 dagen
Sint Maarten 2029 11 november 2029 zondag 45 3336 dagen
Sint Maarten 2030 11 november 2030 maandag 46 3701 dagen

De oorsprong van Sint Maarten is onduidelijk

Vast lijkt te staan dat Sint Maarten een christelijke oorsprong heeft. Wat de exacte oorsprong is, is niet bekend. Hierover doen verschillende verhalen de ronde. Volgens velen is Sint Maarten een van oorsprong heidens feest dat begon in de 16de eeuw. Optochten met verlichting zouden onderdeel zijn van een vruchtbaarheidsritueel. Het verhaal gaat dat de kerk hier vervolgens traditie van heeft gemaakt, om burgers tevreden te houden. Andere verhalen stellen dat de kerk het feest zelf heeft geïntroduceerd, en weer andere verhalen suggereren dat het feest puur is ontstaan om aan lusten van met name drank toe te geven.

Hoe Sint Maarten ook ontstaan is: uiteindelijk ontwikkelde het zich tot een bedelfeest dat maatschappelijk belang kreeg. 11 November valt in een periode waarin de armen het vroeger altijd moeilijk hadden. Door kou en schaarste was er te weinig voedsel en daarom werd er gebedeld.

Van feest voor de armen naar feest van de welvaart

In de 19de eeuw kwam Sint Maarten tot bloei en begon het de vorm te krijgen van het huidige feest. Hoewel het bedelen om voedsel (inmiddels steeds vaker lekkernijen) nog wel de kern vormde, was dit vaak niet meer uit pure noodzaak. Toch bleef het lange tijd een feest voor de armen. De middenklasse en vooral de welgestelden lieten hun kinderen hier liever niet aan meedoen, omdat het werd gezien als een teken van armoede.

Ook dat veranderde. Laat in de 19de en vroeg in de 20ste eeuw werd Sint Maarten steeds populairder. Kinderen van alle rangen en standen gingen hier aan meedoen. Daardoor werd het van een feest voor de armen meer en meer een feest van de welvaart. Met bedelen vanwege armoede had het inmiddels weinig meer te doen. Zo ontstond het vrolijke feest waarbij kinderen langs de deuren gingen om snoep op te halen.

Sint Maarten anno nu

Tegenwoordig is Sint Maarten een echt kinderfeest. Hoewel het feest helemaal los is gekomen van zijn oorspronkelijke karakter, worden bepaalde elementen nog wel in stand gehouden. Net als vroeger gaan ook mensen nu met lichtjes (lampionnen) de straat op. Kenmerkend aan Sint Maarten is dat kinderen lekkere traktaties krijgen in ruil voor het zingen van een liedje. Het is een feest geworden dat behoorlijk diep in onze cultuur is geworteld. Op basisscholen oefenen kinderen liedjes en maken zij vaak hun eigen lampionnen.

Sint Maarten heeft de laatste jaren qua populariteit wat terrein verloren aan Halloween. Deze Amerikaanse traditie is vergelijkbaar met Sint Maarten, maar is voor kinderen nog feestelijker omdat het hierbij draait om verkleden en (enge) vermommingen.